Sieci LAN mog� by� tworzone r�wnie� na podstawie niematerialnej warstwy fizycznej. I s�. Od kilku ju� lat sieci tego typu znane s� jako bezprzewodowe sieci LAN. Jednak dopiero niedawno wraz z przyj�ciem specyfikacji IEEE 802.11 ustanowione zosta�y pierwsze standardy dotycz�ce tego sposobu przesy�ania danych. Uprzednio, ze wzgl�du na brak standard�w, ka�dy producent m�g� tworzy� sobie w�asne, nie wsp�pracuj�ce z innymi "standardy" system�w � niczym pu�apki zastawiane na niebacznych klient�w. R�nice funkcjonalne mi�dzy tymi "standardami" skupia�y si� wok� technologii oraz technik transmisji. Nowy standard IEEE 802.11 zintegrowa� obs�ug� wielu z tych uprzednio nietypowych rozwi�za�. Dalej przyjrzymy si� r�wnie� niekt�rym z bardziej widocznych punkt�w specyfikacji 802.11.

Spektrum elektromagnetyczne

Sieci lokalne, kt�re przesy�aj� dane i protoko�y za pomoc� niekablowych przewodnik�w nazywane s� bezprzewodowymi sieciami LAN. Aby dok�adniej zg��bi� ich natur�, za�poznamy si� najpierw ze zjawiskiem spektrum elektromagnetycznego. Spektrum elek�tromagnetyczne okre�la fizyczne w�a�ciwo�ci przesy�ania w zale�no�ci od cz�stotliwo�ci fali no�nej.

"Cz�stotliwo��" jest jednym z tych zagadkowych s��w, kt�rych znaczenie ka�dy rozu�mie, ale kt�re ma�o kto potrafi zdefiniowa�. Cz�stotliwo�� to co� wi�cej ni� miejsce na skali radia. To cz�sto��, z jak� pr�d elektryczny zmienia stan (z dodatniego na ujemny lub na odwr�t). Cz�sto�� ta mierzona jest zwykle w hercach (Hz). Jeden cykl, czyli jeden herc2, odpowiada zmianie na sinusoidzie fali o 360%. Innymi s�owy jeden cykl rozpoczyna si� na�pi�ciem zerowym, kt�re ro�nie do osi�gni�cia warto�ci maksymalnej, a nast�pnie zmniejsza sw� warto�� i mijaj�c pierwotny poziom zerowy osi�ga minimum, aby nast�pnie wzro�sn�� z powrotem do zera. To jest w�a�nie jeden cykl. Do okre�lania cz�stotliwo�ci wy�szych, takich jak �wiat�o i promienie X oraz gamma, u�ywana jest d�ugo�� fali, czyli odleg�o�� mi�dzy szczytem fali a jej do�em. Skala spektrum elektromagnetycznego rozci�ga si� mi�dzy O Hz a 10²⁰ Hz. Dla por�wnania � ludzkie ucho rozpoznaje wibracje o cz�stotliwo�ci od 20 do ok. 16 000 - 20 000 Hz. Gra�nice zakresu s�yszalnego s� r�ne dla r�nych os�b i zmieniaj�c si� w czasie. Ludzkie ucho najlepiej dostosowane jest do odbierania wibracji g�osowych, kt�rych energia prze�noszona jest z cz�stotliwo�ci� od 3000 do 4000 Hz. Spektrum rozci�ga si� daleko poza zakres s�yszalny dla ucha ludzkiego. Opu�ciwszy go, przechodzi do zakresu fal �wietlnych, czyli kolejno do zakresu fal podczerwonych, widzial�nych, ultrafioletowych oraz promieni X i promieni gamma. W miar� wzrostu cz�stotliwo�ci fal �wietlnych, liczba zer warto�ci s�u��cych do ich przedstawiania zwi�ksza si� lawinowo. A �e zale�no�� mi�dzy d�ugo�ci� fali i jej cz�stotliwo�ci� jest odwrotna, to warto�ciom u�ywanym do okre�lania d�ugo�ci fali r�wnie� przybywa zer, tyle �e po przecinku.

Charakterystyki spektrum

Charakterystyka propagacji (rozchodzenia si�) fal zmienia si� w spektrum wraz ze wzro�stem cz�stotliwo�ci. Fale charakteryzowane s� przez trzy g��wne w�a�ciwo�ci, przynajmniej w zakresie bezprzewodowych sieci LAN, a s� nimi:

* �amliwo��,
* kierunkowo��,
* szeroko�� pasma.

Ni�sze cz�stotliwo�ci odznaczaj� si� wybitn� trwa�o�ci�. Potrafi� przenika� � w r�nym stopniu, ale potrafi� � przez nieprzezroczyste cia�a sta�e. Na przyk�ad fale radiowe po�trafi� przenika� przez wszystkie materia�y � poza najg�stszymi. Czyli nie s� �amliwe. Fale radiowe o wy�szych cz�stotliwo�ciach zachowuj� si� podobnie jak fale �wietlne. Widzialna cz�� spektrum poprzedzona promieniowaniem podczerwonym jest bardzo w�ska, a zaraz za ni� na skali widzimy nadfioletow� cz�� spektrum. Wy�sze cz�stotliwo�ci sygna��w s� bardzo �amliwe. Im s� wy�sze, tym gorzej przeni�kaj� przez nieprze�roczyste cia�a sta�e, niezale�nie od g�sto�ci tych cia�. Mo�liwo�� kierunkowego przesy�ania wibracji elektromagnetycznych wzrasta wr�/ xc wzrostem cz�stotliwo�ci. Im wi�cej wibracja ma herc�w, tym bardziej mo�na j� skon�centrowa�. Na przyk�ad, lampa wysy�a �wiat�o we wszystkich kierunkach. �ar�wki latarek r�wnie� wysy�aj� �wiat�o we wszystkich kierunkach, a do ich koncentrowania i ukie�runkowywania najcz�ciej stosuje si� zwierciad�o wkl�s�e. Mimo to �wiat�o �ar�wki nie daje si� skoncentrowa� do tego stopnia, co na przyk�ad �wiat�o lasera. Fale o niskich cz�stotliwo�ciach s� bowiem trudniejsze do ukierunkowania ni� fale maj�ce wysokie cz�stotliwo�ci.

Spektrum a szeroko�� pasma

Szeroko�� pasma jest kolejnym szeroko stosowanym terminem, kt�ry jest r�wnie nie�zrozumiany. Jest to dos�ownie szeroko�� kana�u komunikacyjnego mierzona w hercach. Pasmowi bowiem s�owem, za pomoc� kt�rego pierwotnie nazywane by�o to, co obecnie nazywa si� kana�em. Kana� natomiast to zakres cz�stotliwo�ci s�u��cy okre�lonym celom komunikacyjnym. Szeroko�� pasma jest wi�c r�nic� mi�dzy najwy�sz� i najni�sz� cz�stotliwo�ci� kana�u komunikacyjnego. Na przyk�ad, pasmo od 902 do 928 megaherc�w (MHz � milion her�c�w) zarezerwowane jest do nieregulowanej komunikacji radiowej obs�uguj�cej potrzeby przemys�owe, naukowe i medyczne. Szeroko�� pasma tej cz�ci spektrum wynosi 26 MHz. Miar� cz�stotliwo�ci w komunikacji g�osowej lub analogowej jest herc. Dla komunikacji cyfrowej lepszym jednak wska�nikiem jest liczba bit�w na sekund� (bps). Natomiast szyb�ko�ci przesy�ania danych w systemach �wiat�owodowych wyra�ane s� za pomoc� d�ugo�ci fali. chyba �e opisywana jest konkretna technologia, taka jak FDDI. kiedy miar� cz�sto�tliwo�ci jest liczba przesy�anych bit�w na sekund�. Jednostki "Hz" i "bps" s� ze sob� silnie skorelowane dodatnio, jako �e w ci�gu jednego cyklu przes�any mo�e by� jeden bit. Niestety, ze wzgl�du na r�nice mi�dzy technikami modulacji wymaganymi do przetwarzania sygna��w z postaci analogowej na cyfrow� i odwrotnie, liczba bit�w jest zawsze mniejsza od liczby cykli. Okazuje si� wi�c. �e sze�roko�� pasma jest tylko miar� cz�stotliwo�ci, nie informuj�c� wiarygodnie o szybko�ci. z jak� przesy�ane s� dane. Teoretycznie jednak mo�liwe jest przesy�anie danych z szyb-ko�ci� r�wn� liczbie cykli (czyli szeroko�ci pasma), w zwi�zku z tym szeroko�� pasma zosta�a uznana za miar� potencjalnej szybko�ci przesy�ania bit�w danych. Zawsze, gdy przesy�ane s� drgania elektryczne, niezale�nie od tego, czy w postaci analogowej, czy cyfrowej, ich seri� nazywamy sygna�em. Sygna�y mog� by� emitowane w r�nych pasmach cz�stotliwo�ci, cho� zosla�o og�lnie przyj�te, �e sygna�y w cz�stotliwo��ciach ni�szych ni� 300 000 Hz nie s� zdalne do wykorzystania przez �adne urz�dzenia elektryczne.

Co to oznacza?

Celem tego badania fizycznych w�a�ciwo�ci r�nych fragment�w spektrum elektromagnetycznego jest stworzenie odpowiedniego kontekstu, kt�ry umo�liwi nast�pnie przepro�wadzenie warto�ciowej analizy r�nych rozwi�za� bezprzewodowego przesy�ania sygna��w w sieciach lokalnych. Ka�da technologia transmisji dzia�a na podstawie konkretnej cz�ci spektrum, kt�re w du�ej mierze decyduje ojej w�a�ciwo�ciach fizycznych.

W�a�ciwo�ci fizyczne technologii transmisji z kolei narzucaj� okre�lon� specyfik� dzia�ania bezprzewodowych sieci lokalnych. W�a�ciwo�ci bezprzewodowych sieci LAN dotycz�:

* maksymalnego efektywnego zakresu,
* mo�liwo�ci przenikania materia��w o r�nych strukturach i formach,
* maksymalnej szybko�ci transmisji.

Wyb�r spektrum wp�ywa na maksymalne rozmiary efektywnego dzia�ania bezprzewodo�wych sieci LAN na wiele sposob�w. Jednym z nich jest Komisja ��czno�ci, kt�ra okre�la maksymalne d�ugo�ci efektywnej transmisji, zw�aszcza dla trwalszych niskich cz�sto�tliwo�ci. Jej zarz�dzenia ograniczaj� moc z jak� przesy�ane mog� by� sygna�y w po�szczeg�lnych pasmach. Mimo �e nie s� one natury technicznej, s� r�wnie rzeczywiste i r�wnie wi��ce.
Stosowana technika transmisji jest decyduj�ca dla okre�lenia maksymalnej obs�ugiwanej szybko�ci przesy�ania danych. Szybko�� przesy�ania danych jest zawsze ni�sza od szyb�ko�ci transmisji, gdy� nie uwzgl�dnia ona informacji dodatkowych, takich jak protoko�y sieci LAN, a poza tym sposoby wprowadzania danych do sieci s� cz�sto nieefektywne. Wspomniane powy�ej zagadnienia tworz� podstawy funkcjonalnych r�nic miedzy po�szczeg�lnymi technologiami transmisji bezprzewodowych. Wa�ne jest, by umie� dostr/ec ich wp�yw na wydajno�� sieci oraz zrozumie� konsekwencje technik transmisyjnych pr/ed wybraniem odpowiedniej wersji bezprzewodowej sieci LAN.

Bezprzewodowe sieci LAN

Stosowanie fal radiowych lub �wietlnych w celu transmisji ramek i protoko��w w sieci lokalnej bez u�ycia kabli (przewod�w) nazywane jest Bezprzewodow� komunikacj� w siach LAN. Nazwa ta jest jednak myl�ca. Wiele rzekomo bezprzewodowych sieci LAN nadal korzysta z kabli - tyle, �e z mniejszej ich ilo�ci. R�norodno�� technologii transmisji bezprzewodowych w sieci LAN wida� co najmniej na czterech przyk�adach przedstawionych poni�ej. Mo�na bowiem zrealizowa�:

* bezprzewodowe przy��czanie stacji,
* bezprzewodowe po��czenia mi�dzy komputerami sieci ka�dy-z-ka�dym,
* bezprzewodowe po��czenia mi�dzyw�z�owe,
* bezprzewodowe mostkowanie.

Ka�de z tych rozwi�za� korzysta z technologii transmisji bezprzewodowych w inny spos�b.

Bezprzewodowe ��czenie stacji

Bezprzewodowe przy��czanie stacji umo�liwia u�ytkownikom komputer�w przeno�nych korzystanie z nich w celu ustanowienia po��czenia z sieci� LAN bez potrzeby wykorzy�stywania dedykowanego, kablowego po��czenia z koncentratorem. Przewody nadal s� po�trzebne do przy��czania poszczeg�lnych stacji do nad-biornika.

PCMCIA jest obecnie szeroko znan� nazw� urz�dzenia wielko�ci karty kredytowej, kt�re wk�ada si� do odpowiedniego portu komputera przeno�nego, co umo�liwia wykony�wanie kiiku dodatkowych funkcji.

Antena komputera przeno�nego, przesy�a dane upako�wane w ramkach do anteny urz�dzenia zwanego koncentratorem bezprzewodowym, jak r�wnie� odbiera dane od niej przychodz�ce. Anteny komputera i koncentra�tora s� przedstawione jako do nich przymocowane, ale w rzeczywisto�ci najcz�ciej anteny s� oddzielnymi modu�ami, kt�re mog� � a w przypadku koncentratora zwykle powinny -znajdowa� si� daleko od urz�dzenia, kt�re obs�uguj�. Pozwala to na umieszczenie ich w miejscu umo�liwiaj�cym lepsz� transmisj� (czyli zwykle wy�ej), co zwykle poprawia wydatnie jako�� po��cze�. Bezprzewodowy koncentrator wyposa�ony jest w port, kt�ry ��czy go fizycznie z bardziej ju� konwencjonalnym, bo opartym na kablach, szkieletem sieci LAN. Jedyn� bezprzewodow� cz�ci� tego rozwi�zania jest po��czenie mied/y pecetem, a jego koncentratorem. Rozwi�zanie powy�sze przydaje si� osobom znajduj�cym si� cz�sto poza biurem. Bezprzewodowe ��czenie komputer�w w sieci ka�dy-z-ka�dym Proste (lecz o malej przepustowo�ci) bezprzewodowe sieci LAN ��czy� mog� kompmery r�wnorz�dne. Bezprzewodowa sie� ka�dy-z-ka�dym, kl�ra mo�e by� z�o�ona w do�� prosty spos�b i dzi�ki kt�rej ka�de urz�dzenie znajduj�ce si� w zasi�gu efektywnej transmisji mo�e wsp�dzieli� zasoby z innymi urz�dzeniami � je�li oczywi�cie posiada odpowiednie uprawnienia. Do�� nieformalna natura sieci ka�dy-z-ka�dym jest bezpo�rednim powodem bardzo niskiej wydajno�ci bezprzewodowych sieci r�wnorz�dnych.

Bezprzewodowe ��czenie koncentrator�w

Kolejny spos�b wykorzystania technologii bezprzewodowych - wykorzystuje on jedno urz�dzenie nadawania i jedno urz�dzenie odbioru, a do ka�dego z nich przy��czona jest grupa stacji roboczych. Stacje te przy��czone s� do kon�wencjonalnego koncentratora. Port wyj�cia takiego koncentratora jest pr/.yl�czony do nad-biornika radiowego u�ywanego do komunikacji z podobnym nad-biornikiem r�wnie� przy��czonym do szkieletu sieci LAN za pomoc� kabla. Jedyn� bezprzewodow� cz�ci� tego rozwi�zania jest komunikacja koncentratora z, koncentralorem. Zalet� takiego po�dej�cia jest to, �e likwiduje ono potrzeb� prowadzenia kabli od szaf rozdzielczych do stacji u�ytkownik�w. Same stacje mog� natomiast by� w prosty spos�b po��czone ze sob� przy u�yciu kabli "terminowanych" (zako�czonych opornikami ograniczaj�cymi "terminatorami"). Rozwi�zanie to nies�ychanie u�atwia tworzenie sieci w budynkach, kt�re s� trudne do okablowania, czyli na przyk�ad zabytkowych lub zbudowanych tak, �e wprowadzenie dodatkowych instalacji ��czy�oby si� z nadmiernymi kosztami, c/.yli na przyk�ad maj�cych stropy z betonu bez kana��w do prowadzenia kabli.

Bezprzewodowe mostkowanie

Technologie bezprzewodowe mog� r�wnie� znale�� zastosowanie w innych cz�ciach sieci LAN. Na przyk�ad dwie okablowane sieci LAN mog� by� ze sob� po��czone za po�moc� bezprzewodowego mostu. Mostkowanie bezprzewodowe umo�liwia ��czenie sieci LAN znajduj�cych si� wzgl�dnie blisko siebie, ale maj�cych r�wnie� �rednice bliskie maksymalnym. Rliminuje to koszu zakupu dw�ch router�w, jak r�wnie� miesi�czne koszty dzier�awienia linii, kt�ra w innym razie wymagana by�aby do po��czenia tych sieci. Mostki bezprzewodowe obs�uguj� pasma szeroko�ci 2 Mbps na odleg�o�� kilku kilometr�w, czyli wi�cej ni� zaoferowa� mo�e linia dzier�awiona Tl (o szeroko�ci pasma 1,544 Mbps) bez okresowych koszt�w dzier�awienia. Mostkowanie bezprzewodowe jest do�� ekonomiczne: za por�wnywalne koszta pocz�tkowe (2 urz�dzenia nadawczo-odbiorcze lub 2 routery). Z po��czenia mi�dzysieciowego korzysta� mo�na za darmo tak d�ugo, jak pozoslaje ono sprawne. Przedstawione przyk�ady ilustruj� niekt�re z najbardziej typowych implementacji tech�nologii bezprzewodowych w sieciach LAN. Istniej� jeszcze inne sposoby ich wdra�ania, ale zwi�zane s� one z technologi� transmisji pojedynczej, wi�c przedstawione s� w jej kontek�cie.

Technologie transmisji

Istniej� cztery r�ne technologie transmisji, z kt�rych ka�da u�ywa innej cz�ci spektrum elektromagnetycznego. S� nimi:

* radio szerokopasmowe,
* radio w�skopasmowe, radio pojedynczego pasma,
* podczerwie�,
* laser.

Efektywne zakresy transmisji pierwszych dw�ch metod ograniczone s� przez zarz�dzenia komisji FCC dotycz�cymi maksymalnych dopuszczalnych mocy transmisji (w watach). Zasi�gi dw�ch ostatnich technologii r�wnie� limitowane s� przez komisj� FCC, cho� bar�dziej nawet ogranicza je ich niezdolno�� do przenikania wszelkich cia� sta�ych o jakiej�kolwiek g�sto�ci. Fale radiowe na przyk�ad mog� przenika� przez wi�kszo�� cian bu�dynk�w � poza najbardziej g�stymi. Do os�abienia promieniowania o cz�stotliwo�ciach radiowych w stopniu daj�cym si� zauwa�y� �go�ym uchem" potrzebne s� zwykle �ciany �elbetonowe wielokrotnie wzmacniane (o g�stej konstrukcji stalowej). Natomiast promie�niowanie �wietlne, takie jak podczerwone czy laserowe, jest du�o bardziej �amliwe: kartka papieru lub nawet k��by dymu czy mg�a potrafi� je ca�kowicie wyt�umi�.

Czestotliwo�� radiowa szerokiego spektrum

W Stanach Zjednoczonych pasma 902 - 928 MHz oraz 2,4 - 2,4835 GHz spektrum elek�tromagnetycznego przypisane zosta�y do u�ytku przemys�owego, naukowego i medycznego. Ostatnio r�wnie� pasmo 5.725 - 5,850 GHz zosta�o w USA udost�pnione jako pasmo transmisji radiowych szerokiego spektrum. Korzystanie z tych zakres�w nie podlega licencjonowaniu, co oznacza, �e komisja FCC -poza ustaleniem wytycznych dotycz�cych urz�dze�, za pomoc� kt�rych z pasm tych mo�na korzysta� � nie ingeruje w to, kto ich u�ywa. Inaczej jest z pozosta�� cz�ci� spektrum. Zwykle osoba lub jednostka organizacyjna (na przyk�ad stacja radiowa) w zamian za zobo�wi�zanie si� do przestrzegania wytycznych ustalonych przez Komisj� otrzymuje pozwolenie ia korzystanie z okre�lonego zakresu pasma w okre�lonym regionie geograficznym. W po��czeniu z technologiami transmisji szerokopasmowej u�ywa� mo�na g��wnie dw�ch ;echnik transmisji. Okre�laj� one spos�b korzystania z "niezupe�nie-fizycznych" no�nik�w transmisji. Technikami tymi s�:

* niebezpo�rednia sekwencja cz�stotliwo�ci,
* bezpo�rednia sekwencja cz�stotliwo�ci.

Niebezpo�rednia sekwencja cz�stotliwo�ci

Jest to technika u�ywana tylko w po��czeniu z systemami transmisji radiowych szerokiego spektrum. Rozproszone spektrum udost�pnia bowiem zakres nieregulowanych cz�sto-:liwo�ci radiowych. Niebezpo�rednia sekwencj� cz�stotliwo�ci pr/edstawi� mo�na jako z�oty �rodek mi�dzy transmisjami w�skopasmowymi (w pa�mie podstawowym) i szero�kopasmowymi (w pa�mie szerokim). Por�wnanie pasm podstawowego i szerokiego umo��liwi nam lepsze dostrze�enie r�nic mi�dzy nimi. Transmisje pasmem podstawowym korzy�staj� z ca�ej dost�pnej szeroko�ci pasma jako jednego kana�u transmisyjnego: jeden sygna� arzesy�any jest ca�ym pasmem. Strumie� binarny ca�kowicie wype�niaj�cy kana�, kt�rym jest przesy�any. Dobrym przyk�adem mechanizmu arzesy�ania pasmem podstawowym jest Ethernet. No�nikiem transmisji jest tu zawsze ca�a dost�pna szeroko�� pasma, niezale�nie od tego, czy ma ona 10, 100 czy wi�cej MHz. Natomiast transmisja pasmem szerokim dzieli dost�pne pasmo na wiele mniejszych kana��w. Ka�dy taki kana� obs�uguje przesy�anie innego sygna�u. Transmisja szerokopasmowa u�ywana jest na przyk�ad do przesy�ania sygna��w telewizji kablowej. Pojedynczy kabel koncentryczny dostarcza pasmo, kt�re zosta�o skanalizowane. W ka�dym kanale niesione s� inne sygna�y, mimo �e przesy�ane s� za pomoc� jednego no�nika. Niebezpo�rednia sekwencja cz�stotliwo�ci, tak jak przesy�anie szerokopasmowe, dzieli pasmo na wiele kana��w. Ka�dy z tych kana��w mo�e jednocze�nie przesy�a� jeden sygna�. R�nica w stosunku do przesy�ania sygna��w pasmem szerokim polega na tym, ze sygna� przeskakuje z kana�u na kana� w zadanym tempie i zgodnie z zadan� sekwencja. Niebezpo�rednia sekwencja cz�stotliwo�ci ma swoje zalety. Po pierwsze, minimalizuje wp�yw zak��ce� na jako�� transmisji. Zak��cenia, zw�aszcza radiowe i elektromagnetyczne, mog� zniekszta�ca� przesy�ane sygna�y. Zwykle zak��cenie dotyczy pewnej okre�lonej i w miar� niezmiennej cz�stotliwo�ci. Niebezpo�rednia sekwencja cz�stotliwo�ci zmniejsza mo�liwo�� szkodliwego wp�ywu tego rodzaju zak��ce� na transmisj�. Wa�niejsz� jeszcze korzy�ci�, kt�r� oferuje transmisja tego rodzaju, jest mo�liwo�� umieszczania jednostek wielodost�pnych w obszarze dzia�ania innych tego rodzaju urz�dze�. Zachodzenie si� obszar�w dzia�ania takich urz�dze� (np. bezprzewodowyc�i kon�centrator�w). Gdyby w przedstawionej sytuacji dane przysy�ane by�y za pomoc�jednej cz�stotliwo�ci, przeka�niki wchodzi�yby we wzajem�ny konflikt i przepustowo�� ka�dego z nich uleg�aby znacznemu obni�eniu. Korzystanie z szerokopasmowego systemu sekwencji niebezpo�redniej cz�stotliwo�ci zmniejsza mo�liwo�� kolizji. Dzi�ki temu znacznie mo�na zwi�kszy� g�sto�� rozmieszczenia u�ytkow�nik�w bez zmniejszania wydajno�ci sieci LAN. Najwi�ksz� jednak korzy�ci� p�yn�ca z transmisji danych za pomoc� niebezpo�redniej sekwencji cz�stotliwo�ci jest zapewniane przez nic bezpiecze�stwo. Ka�dy, kto chcia�by zapozna� si� z tre�ci� transmisji, musi wykona� trzy czynno�ci:

* obej�� zabezpieczenia fizyczne chroni�ce przed dost�pem do ograniczonego faktycznego pasma cz�stotliwo�ci,
* przechwyci� sygna�y przesy�ane r�nymi kana�ami,
* zrozumie� przypadkow� z pozoru sekwencj� transmisji.

Radiowe transmisje szerokopasmowe s� pomys�em aktorki Hedy Larnarr. W 1940 roku wymy�li�a ona taki spos�b zabezpieczania transmisji radiowych. Dwa lata p�niej otrzy�ma�a prawa patentowe do tego pomys�u. Niestety, min�� musia�o kilka dekad, zanim pierwsi m�czy�ni dojrzeli do wykorzystania jej pomys�u.

Sekwencja bezpo�rednia

R�wnie� sekwencj� bezpo�redni� stosowa� mo�na wy��cznie razem z systemami transmisji cz�stotliwo�ci radiowych szerokiego spektrum. W odr�nieniu jednak od niebezpo�redniej sekwencji cz�stotliwo�ci, w ramach kt�rej kana�y transmisji zmieniane s� w pseudolo-sowy spos�b, metoda sekwencji bezpo�redniej do przesy�ania sygna��w wykorzystuje dost�pne kana�y po kolei, czyli sekwencyjnie (st�d nazwa � "sekwencja" bezpo�rednia). Wi�ksza prostota jej algorytmu powoduje, �e �atwiej jest obej�� zabezpieczenia systemu wykorzystuj�cego do przesy�aniu danych sekwencj� bezpo�redni� ni� niebezpo�redni�. Obchodzenie zabezpiecze� systemu transmisji o sekwencji bezpo�redniej szerokiego spektrum nadal wymaga od obchodz�cego pokonania zabezpiecze� fizycznych chroni�cych pasmo transmisyjne, l tak jak w przypadku techniki niebezpo�redniej sekwencji cz�sto�tliwo�ci, r�wnie� tu pods�uchiwa� trzeba wszystkie kana�y jednocze�nie, tyle �e sekwencja odczytywanych dzi�ki temu sygna��w nie b�dzie quasi-przypadkowa, lecz bezpo�rednia (st�d nazwa � sekwencja bezpo�rednia). Instytut IEEE ostatnio zaproponowa� normalizacj� bezprzewodowych sieci LAN, wpro�wadzaj�c specyfikacj� 802.11, kt�ra dotyczy obs�ugi obu system�w transmisji w widmie rozproszonym: zar�wno bezpo�redniej, jak i niebezpo�redniej sekwencji cz�stotliwo�ci.

Zalety

Sygna�y przesy�ane przy u�yciu szerokiego spektrum s� trudniejsze do pods�uchania, jako �e rozszerzony jest zakres, w kt�rym wysy�ane s� pods�uchiwane dane, a poza tym ka�dy bit transmisji przesy�any jest innym pasmem � wed�ug ustalonego algorytmu, z�amanie tego rodzaju zabezpiecze� jest prawie niemo�liwe. Wymaga bowiem uzyskania fizycz�nego dost�pu do efektywnego pasma transmisji i rozpoznania wzoru, za pomoc� kt�rego wybierane s� kana�y, kt�rymi sygna�y s� nast�pnie wysy�ane. Udost�pnienie ostatnio przez komisj� FCC cz�stotliwo�ci 2,4 - 2,4835 GHz oraz 5,725 - 5,850 GHz oznacza, �e technologie szerokiego spektrum nie musz� by� ograniczone do niskich szeroko�ci pasma. Zakresy wy�szych cz�stotliwo�ci umo�liwiaj� osi�ganie wydajno�ci zbli�onych do wydajno�ci przewodowych sieci LAN. Systemy szerokiego spektrum s� przy tym wzgl�dnie tanie z tego wzgl�du, �e pasma przesy�ania nie musz� by� licencjonowane. W zwi�zku z tym producenci urz�dze� do takich system�w mog� je dostarczy� po du�o ni�szej cenie ni� ich odpowiedniki prze�znaczone tylko do obs�ugi dedykowanego pasma. Poza tym nie trzeba sk�ada� poda� do komisji FCC o przyznanie licencji na korzystanie z okre�lonej cz�stotliwo�ci na okre�lo�nym obszarze. Dzi�ki temu taka sie� lokalna mo�e dzia�a� zar�wno szybciej, jak i taniej ni� podobna sie� utworzona na podstawie technologii cz�stotliwo�ci dedykowanych.

Wady
Jednym z wi�kszych problem�w korzystania z cz�stotliwo�ci radiowych jest fakt, �e nie pozwalaj� one na prowadzenie komunikacji w pe�ni dupleksowanej (czyli komunikacji dwukierunkowej) za pomoc� jednej tylko cz�stotliwo�ci. Do�wiadczy� tego ka�dy, kto zapozna� si� z p�ldupleksow� (jednokierunkow�) natur� komunikacji radiowej podczas na przyk�ad korzystania z kr�tkofal�wki. Kr�tkofal�wki wykorzystuj� metod� "naci�nij-�eby--m�wi�" transmisji. Tylko jedna strona po��czenia mo�e m�wi� za jednym razem. Wszyscy pozostali uczestnicy po��czenia mog� s�ucha�. Radio, jak wida�, umo�liwia nadawanie lub odbieranie, ale nigdy nie umo�liwia wykonywania obu czynno�ci jednocze�nie. W sieciach Ethernet jednokierunkowa natura fal radiowych wymusza odej�cie od standar�dowego protoko�u CSMA/CD (wielodost�pu do ��cza sieci z badaniem stanu kana�u i wykrywaniem kolizji) na rzecz protoko�u CSMA/CA (wielodost�pu do l�cza sieci badaniem stanu kana�u i unikaniem kolizji). Ze wzgl�du na to oraz na narzuty wynikaj�ce z rozszerzenia pasma transmisji, rzeczywista przepustowo�� takiej sieci zmniejsza si� do oko�o 2 Mbps. Maksymalna efektyw�na przepustowo�� kablowego Ethernetu po odj�ciu nag��wk�w CSMA/CD wynosi oko�o 5 - 5,5 Mbps. Ma�o. W nowoczesnych sieciach powoduje to powstawanie w�skich garde� i umo�liwia korzystanie jedynie z najmniej wymagaj�cych aplikacji. Jednym z rozwi�za� problemu p�dupleksowej natury fal radiowych jest wykorzysty�wanie do komunikacji dw�ch kana��w: jednego do nadawania sygna��w, a drugiego do ich odbierania. Dzi�ki temu przepustowo�� sieci rno�e by� utrzymana na poziomie przewodowej sieci LAN. Drugim problemem dotycz�cym transmisji w cz�stotliwo�ciach radiowych szerokiego spektrum jest brak licencji komisji FCC, kt�ra jasno okre�la�aby prawa do cz�stotliwo�ci na danym terenie. W zwi�zku z tym w niekt�rych miejscach trzeba b�dzie zmniejszy� moc nadawania sygna��w, aby unikn�� kolizji mi�dzy falami emitowanymi przez sie� nas/n i naszych s�siad�w. Je�li mimo to sieci b�d� sobie wzajemnie przeszkadza� nie b�dzie inne�go wyj�cia, jak zaakceptowa� t� obni�on� wydajno��. Dla sieci LAN typow� stref� transmi�sji jest 200 - 300 metr�w. Im bardziej jest ona skoncentrowana, tym mniejsze jest prawdo�podobie�stwo konkurowania z innymi radiowymi no�nikami tej samej cz�stotliwo�ci. Bezprzewodowe mosty umo�liwiaj� transmisj� sygna��w na odleg�o�� 5 do 8 km. Istnieje wi�c prawdopodobie�stwo, ze b�d� musia�y konkurowa� z innymi mostami jak pagery i inne podobne im urz�dzenia konkuruj� mi�dzy sob� o pasmo 902 - 928 MHz. Mo�li�wo�� wyst�pienia konfliktu wzrasta wraz ze wzrostem g�sto�ci urz�dze�.

Jednopasmowa cz�stotliwo�� radiowa

Technik� odmienn� od transmisji szerokiego spektrum s� transmisje przy u�yciu po�jedynczego pasma. Oba sposoby dotycz� radiowej cz�ci Spektrum Elektromagnetycz�nego, lecz pasmo pojedyncze u�ywa (jak nazwa wskazuje) tylko jednego kana�u, kt�rym zwykle jest kana� cz�stotliwo�ci mikrofalowych. W najni�szych zakresach mikrofale za�chowuj� si� podobnie jak fale radiowe, podczas gdy ich najwy�sze pasma przejawiaj� pewne w�a�ciwo�ci charakterystyczne dla �wiat�a. Korzystanie z cz�stotliwo�ci dedykowanych oznacza potrzeb� uzyskania licencji od komi�sji FCC przed rozpocz�ciem legalnego nadawania na tych falach. Technologia komuni�kowania si� za pomoc� cz�stotliwo�ci dedykowanych zapocz�tkowana by�a przez firm� Motorola, kt�ra reklamowa�a j� pod nazw� Altair oraz Altair II. Motorola uzyska�a wy��czny dost�p do cz�stotliwo�ci 18-19 GHz w wi�kszo�ci miejskich okr�g�w USA. Motorola dzia�a wobec komisji FCC jako przedstawiciel ka�dego klienta, kt�ry zdecyduje si� u�ywa� ich technologii, oszcz�dzaj�c im przy okazji wiele czasu i nerw�w. Wdra�anie tego typu technologii u�atwione jest o tyle, �e do korzystania z niej wystarcz� przewodowe ��czone szkielety LAN, sterowniki urz�dze� oraz odpowiednie oprogramo�wanie. Przyk�adowa implementacja przedstawiona jest na rysunku 4.14. Moc transmisji wynosi oko�o 25 miliwat�w, czyli jest zbyt niska aby powodowa� jakiekol�wiek problemy zdrowotne. Tak ma�a moc w po��czeniu z du�� amliwo�ci� mikrofal ograni�cza ich efektywny zasi�g do oko�o 30 metr�w dla wolnej przestrzeni i oko�o 10 metr�w w przypadku obecno�ci przeszkody. Za przeszkod� uznano trzy przeno�ne biurowe �cianki dzia�owe. Ca�kowita szeroko�� pasma wynosi oko�o 15 Mbps. Po odj�ciu standardowych narzut�w Ethernetu oraz uwzgl�dnieniu konwersji przew�d-powietrze-przew�d zmniejsza si� ona do poziomu 5,5 Mbps � por�wnywalnego ^ poziomem przepustowo�ci wsp�dzielonego przewodowego Ethernetu.

Podczerwie�

Kolejna technologia transmisji bezprzewodowej oparta jest na podczerwieni, czyli zakresie cz�stotliwo�ci znajduj�cym si� mi�dzy widoczn� cz�ci� spektrum elektromagnetycznego a najkr�tszymi mikrofalami. Mimo �e podczerwie� jest rodzajem �wiat�a, to obejmuje ono r�wnie� cz�stotliwo�ci niewidoczne dla ludzkiego oka � podczerwie� jest bowiem �wiat�em niewidzialnym, kt�re nie przenika cia� sta�ych, lecz odbija si� od nich. Istniej� dwa rodzaje �wiat�a podczerwonego: rozproszone i kierunkowe, z kt�rych pierwsze przypomina rodzaj promieniowania wysy�anego przez latarni�, a drugi, przez latark�. Mniejsza koncentracja promieni rozproszonego �wiat�a podczerwonego umo�liwia r�w�nie� mniejsz� potencjaln� szybko�� przesy�ania danych. Wi�kszo�� urz�dze� gospodarstwa domowego (o ile nie wszystkie), kt�re u�ywaj� pro�mieniowania podczerwonego, wykorzystuje podczerwie� kierunkow�. Urz�dzenie wy�sy�aj�ce tego rodzaju promieniowanie (np. pilot) musi by� wymierzone w kierunku od�biornika (np. telewizora, magnetowidu, wie�y itp.), aby polecenia (np. wprowadzane m pomoc� przycisk�w pilota) mog�y by� przez niego rozpoznane. Ta sama zasada dotyczy sieci LAN wykorzystuj�cych kierunkowe promienie podczerwone. Sieci LAN wykorzystuj�ce rozproszone promieniowanie podczerwone wysy�aj� je we wszystkich kierunkach. Promienie odbijaj� si� od �cian, sufit�w i wszystkich cia� sta�ych obecnych w pomieszczeniu, umo�liwiaj�c w ten spos�b ustanowienie po��czenia z urz�dzeniem, kt�re niekoniecznie znajduje si� w zasi�gu wzroku.

Zalety

Komunikacja podczerwona korzysta z sygna�u o niespecjalnej trwa�o�ci � ze �wiat�a. Podczerwie� nie przenika cia� sta�ych o najmniejszej nawet g�sto�ci. Korzystanie z niej nie wymaga wi�c uzyskiwania zezwole� komisji FCC, kt�ra ustanowi�a jednak wytyczne i ustali�a parametry funkcjonalne urz�dze� fizycznych wykorzystuj�cych Spektrum Elek�tromagnetyczne. Przestrzeganie tych wytycznych przez r�nych producent�w bezprzewo�dowych sieci LAN gwarantuje wzajemn� zgodno�� ich produkt�w. Ewentualni u�ytkownicy takich sieci oszcz�dzaj� dzi�ki temu sporo czasu, kt�rego nie musz� po�wi�ca� na �mudne ustalenia szczeg�owych specyfikacji technicznych i nu��ce papierowe formalno�ci.

Wady

Komunikacja "w linii wzroku" nak�ada du�e ograniczenia na wiele form transmisji opartych na falach �wietlnych. Wiele pomieszcze� biurowych jest zupe�nie nieprzystosowanych, jako, �e nawet pojedyncza przeno�na �cianka dzia�owa powoduje ca�kowite wyt�umienie sygna�u. Rozproszone �wiat�o podczerwone cz�ciowo rozwi�zuje problem ograniczenia transmisji do linii wzroku i wykorzystuje w�a�ciwo�ci odbijania do przenoszenia promieni w miejsca niedost�pne dla transmisji �w linii wzroku". Niestety, przy ka�dym odbiciu promienia sygna� jest os�abiany. W zwi�zku z tym ma�y jest zar�wno efektywny obszar dzia�ania systemu opartego na podczerwieni � o �rednicy poni�ej 30 metr�w, jak i obs�ugiwana przepustowo��.

Laser

Transmisje oparte na promieniowaniu laserowym w sieciach LAN s� rodzajem systemu �wiat�owodu bez okablowania �wiat�owodowego. Nie jest to idealne por�wnanie, po�niewa� wi�kszo�� sieci LAN u�ywa system�w optycznych sterowanych nie ?.a pomoc� lasera, ale dobrze oddaje zasad� dzia�ania i obraz rzeczy. Koszt technologii laserowej wyklucza wykorzystywanie jej do przy��czania do sieci po�szczeg�lnych stacji. Technologi� t� lepiej wi�c stosowa� do ��czenia grup stacji z jed�nostk� dost�pu, kt�ra wysy�a i odbiera sygna�y laserowe w imieniu ca�ego zespo�u. W ten spos�b wysokie koszty lasera zostaj� roz�o�one na wiele stacji roboczych, zwi�kszaj�c ekonomiczn� efektywno�� instalacji. Decyduj�c si� na taki spos�b korzystania z lasera, najlepiej zamontowa� go pod samym sufitem, jak najdalej od ludzi, a to ze wzgl�du na dwie przyczyny: po pierwsze � zmniej�sza to prawdopodobie�stwo przypadkowego uszkodzenia wzroku, a po drugie � zmniejsza prawdopodobie�stwo zak��cenia sygna�u przez ludzkie ruchy. Urz�dzenia laserowe mog� r�wnie� by� u�ywane do ��czenia sieci LAN znajduj�cych si� na przyk�ad na przeciwnych stronach parkingu. Jak pami�tamy z podrozdzia�u �Bezprzewodo�we sieci LAN", rozwi�zanie takie umo�liwia przesy�anie wi�kszej liczby bit�w na sekund� po ni�szym � ni� przy wykorzystaniu linii dzier�awionych i router�w -- koszcie.

Zalety

�wiat�o laserowe jest bardzo mocno skoncentrowane i nie ulega rozpraszaniu. W zwi�/.ku z tym mo�e by� wykorzystywane do ��czenia na odleg�o�ci d�u�sze ni� �wiat�o podczerwone. Urn Oliwi� to korzystanie z lasera jako bezprzewodowej technologii mostkowania. Oparte na �wietle laserowym bezprzewodowe sieci LAN dzia�aj� podobnie jak tego samego rodzaju sieci oparte na falach radiowych.

Wady

Zar�wno laser, jak i podczerwie� s� formami promieniowania �wietlnego i jako takie obarczone s� pewnymi niedostatkami, w szczeg�lno�ci cierpi� one na �amliwo�� fal. Przesy�ane niekablowo �wiat�o laserowe oraz kierunkowe promienie podczerwone rozr�niaj� dwie podstawowe w�a�ciwo�ci:

* �wiat�o laserowe u�ywa innych cz�ci spektrum ni� �wiat�o podczerwone,
* �wiat�o lasera jest �wiat�em koncentrowanym sztucznie.

Z nich wynikaj� kolejne r�nice. Po pierwsze, systemy laserowe s� du�o dro�sze ni� po�r�wnywalne systemy wykorzystuj�ce podczerwie�. Wymagaj� wi�kszej mocy do wygene�rowania i skoncentrowania sygna�u. Oddaj� one r�wnie� wi�cej ciep�a. Urz�dzenia laserowe u�ywaj� cz�stotliwo�ci z zakresu �wiat�a widzialnego. Ze wzgl�du na to nadaj� si� tylko do ��czenia urz�dze� znajduj�cych si� �w linii wzroku". Ich sygna� mo�e by� �atwo wyt�umiony przez dym, mg��, a nawet krople deszczu na instalacji zewn�trznej.

T�umienie jest zjawiskiem charakterystycznym dla sygna��w elektrycznych. Polega ono na zmniejszaniu si� si�y sygna�u w miar� jego poruszania si� przez no�nik. Prosz� pami�ta�, �e sygna� jest drganiem elektrycznym. Taka sama energia elektryczna zu�ywana jest do nap�dzania sygna��w biegn�cych w no�niku. Sygna� jest wi�c �r�d�em w�asnej energii i stale zmniejsza si� w miar� przebywania swej drogi. Sygna�y optyczne cz�sto uwa�ane s� za "inne" od sygna��w elektrycznych. Nie s� one bowiem oscylacjami pr�du elektrycznego, lecz pulsami �wiat�a i ciemno�ci. Niemniej jednak s� one drganiami bardzo wysokiej cz�stotliwo�ci tego samego spektrum elektro�magnetycznego. W zwi�zku z tym sygna�y optyczne r�wnie� podlegaj� t�umieniu. Jednak t�umienie optyczne jest raczej przejawem zanikania sygna�u ze wzgl�du na zderzenia z nieczysto�ciami medium transmisyjnego.

Najwi�kszym problemem zwi�zanym z u�ywaniem lasera jest mo�liwo�� uszkodzenia siatk�wki oka i jego nerw�w. Z tego wzgl�du, rozmieszczenie urz�dze� laserowych powinno by� dok�adnie zaplanowane.

Standard IEEE 802.11

Instytut IEEE zako�czy� prac� nad standardem dla bezprzewodowych sieci LAN (czyli sieci WLAN - ang. wireless LAN}. Proces powstawania tego standardu by� d�ugotrwa�y. Dodatkowo komplikowa�a go potrzeba uwzgl�dnienia technologii ju� znajduj�cych si� na rynku''. Ostateczna wersja standardu okre�la�a metod� (MAC) sterowania dost�pem do no�nika oraz wiele warstw fizycznych. Jak w ka�dym podej�ciu warstwowym, funkcje ka�dej z warstw oddzielone s� od funkcji warstw s�siaduj�cych. Innymi s�owy, funkcje warstwy MAC nie zale�� od szybko�ci przesy�ania danych ani od �adnej innej w�a�ciwo�ci specyfikacji warstwy fizycznej. Standard ten obejmuje kilka podfunkcji, w tym mechanizmy sterowania dost�pem (za�r�wno oparte na rywalizacji, jak i na niej nie oparte) dla kilku �niezupe�nie fizycznych" no�nik�w. Ka�dy no�nik ma w�asn�, oddzieln� specyfikacj�.

Dost�p do no�nika
Metod� dost�pu do no�nika specyfikacji 802.11 jest CSMA/CA (wielodost�p do ��cza sieci z badaniem stanu kana�u i unikaniem kolizji). Ta metoda dost�pu u�ywana jest r�wnie� w Ethernecie II, czyli Ethernecie DIX. CSMA/CA dba o to, by nie wchodzi� w konflikt, "s�uchaj�c" najpierw, zanim zacznie "m�wi�". W przypadku sieci WLAN, stacja, kt�ra chce nadawa�, musi najpierw pos�ucha� kana�u. Sygna� pusty oznacza, �e urz�dzenie mo�e zacz�� transmisj�. Je�li natomiast sygna� zawiera ramk� z danymi, urz�dzenie musi czeka� dalej na odpowiedni moment. Schemat CSMA/CA pr�buje zabezpieczy� odpowiedni dost�p do pasma, jednocze�nie staraj�c si� unika� konflikt�w. Aby umo�liwi� odpowiedni stopie� dost�pu do pasma przesy�ania, wykorzystuje on dwie r�ne techniki taktowania:

* minimalne op�nienie propagacji,
* losowy odst�p antykolizyjny.

Minimalne op�nienie propagacji u�ywane jest do zabezpieczenia, �e �adna ze stacji nic zajmie ca�ego dost�pnego pasma cz�stotliwo�ci. Po przes�aniu ka�dej ramki, a przed wy�s�aniem kolejnej, urz�dzenie nadaj�ce odczeka� musi co najmniej przedzia� czasu okre��lony jako minimalny. Metoda losowego odst�pu antykolizyjnego wykorzystywana jest w dw�ch sytuacjach. Pierwsza polega na odczekiwaniu przez stacj� nadaj�c� odpowiedniego przedzia�u czasu po pomy�lnym wys�aniu ramki, a przed rozpocz�ciem nas�uchu kana�u. Je�li nast�pnie w wyniku nas�uchu oka�e si�, �e kana� jest wolny, przyk�adowa stacja mo�e wys�a� kolejn� ramk�. Je�li jednak kana� jest zaj�ty, musi ona odczeka� kolejny odst�p czasu przed po�nownym rozpocz�ciem nas�uchiwania i jeszcze raz, dop�ki nie oka�e si�, �e kana� jest wolny i �e mo�na nim przes�a� wysy�an� ramk�. Mo�e si� wydawa�, �e taki spos�b do�st�pu faworyzuje stacj� nadaj�c�. Nie jest tak ze wzgl�du na to, �e czas trwania odst�pu antykolizyjnego ustalany jest losowo. Taki spos�b dost�pu wykorzystywany jest przez wszystkie stacje przy��czone do takiej sieci.

Warstwy fizyczne

Specyfikacja 802. no�nika, a s� to:

* podczerwie� rozproszona,
* spektrum szerokie o bezpo�redniej sekwencji cz�stotliwo�ci,
* spektrum szerokie o niebezpo�redniej sekwencji cz�stotliwo�ci.

Spektrum szerokie o bezpo�redniej sekwencji cz�stotliwo�ci

Specyfikacja 802.11 obs�uguje przesy�anie danych w sekwencji bezpo�redniej szerokiego spektrum z przepustowo�ci� wynosz�c� od l do 2 Mbps. R�ne szybko�ci przesy�ania danych korzystaj� z r�nych technik modulowania sygna��w. Standardowo wykorzystuje si� zakres 2,4-2,4835 GHz, w ramach kt�rego wyznaczy� mo�na 4 podzakresy:

� 2,400-2,425 GHz,
* 2,414-2,440 GHz,
� 2,429-2,455 GHz,
* 2,443-2,470 GHz.

Ka�dy podzakres ma szeroko�� 26 MHz i zachodzi si� z zakresem s�siaduj�cym na szeroko�� 11 MHz.

Spektrum szerokie o niebezpo�redniej sekwencji cz�stotliwo�ci

Zgodne ze standardem bezprzewodowe sieci lokalne wykorzystuj�ce technik� szerokiego spektrum o niebezpo�redniej sekwencji cz�stotliwo�ci nie umo�liwiaj� przesy�anie danych z szybko�ci� od l do 2 Mbps, w zale�no�ci od wybranej techniki modulacji. Wzory sko�k�w maj� podobn� struktur� i nie wp�ywaj� na szybko��, z jak� przesy�anie danych mo�e by� obs�ugiwane. Obie techniki stosuj� ten sam schemat obs�ugi jednego zakresu. A polega on na tym, �e dost�pna szeroko�� pasma dzielona jest na 79 podzakres o szeroko�ci l MH/ ka�dy. Jeden podzakres obs�uguje przynajmniej 2,5 hopa na sekund� (hps) przy wykorzystaniu dowolne�go wzorea sekwencji. Minimalna szybko�� przesy�ania danych (wyra�ana w hopach na sekund�) ma na celu zabezpieczenie przed podzia�em danych niezgodnym ze stosowa�nym schematem i przesianiem ich przy u�yciu innego podzakresu.

Podsumowanie

Je�li specyfikacj� IEEE 802.11 uda si� pomy�lnie wprowadzi�, producenci szybko zmodyfikuj� swoje produkty tak, aby by�y z ni� zgodne. Przyczyni si� to do wyst�pienia dw�ch zjawisk:

* bezprzewodowe sieci LAN stan� si� wsp�operacyjne (b�d� mog�y wsp�dzia�a� na wielu platformach),
* koszty zak�adania bezprzewodowych sieci LAN zmniejsz� si� ze wzgl�du na zjawisko ekonomii skali, kt�re jest nast�pstwem zmiany technologii zindywidualizowanych na standardowe.

Bezprzewodowe sieci LAN by�y, jak dot�d, zbiorem nie wsp�dzia�aj�cych produkt�w i technologii. Nie zdoby�y wi�c szerokiej akceptacji, a ich wyst�powanie ograniczone by�o do nis/ rynkowych. Standaryzacja wsp�lnego sposobu dost�pu do no�nika oraz warstwy fizycznej przez instytut IEEE obiecuje popraw� tego stanu rzeczy w przysz�o�ci. Klu�czowym wska�nikiem stopnia wsp�operacyjno�ci jest cena takiej sieci za jedn� stacj� robocz�, kt�ra b�dzie si� zmniejsza� w miar� zwi�kszania si� mo�liwo�ci wsp�dzia�a�nia tego rodzaju system�w. W takiej sytuacji bezprzewodowe sieci LAN maj� szans� stania si� instalacjami typowymi. Trudno si� spodziewa�, a�eby bezprzewodowe sieci LAN sta�y si� technologi� zamienn� w stosunku do przewodowych sieci LAN. W czasie, w kt�rym wydajno�� sieci bezprzewodowych osi�gn�a poziom sprawno�ci typowych sieci przewodowych, ten ostatni sta� si� ju� nieaktualny, a dok�adnie rzecz bior�c, zwi�kszy� si� kilkukrotnie, l jak na razie nie wy�gl�da na to, by r�nica mi�dzy wydajno�ciami sieci tych typ�w mia�a ulec zmniejszeniu.

Jednak�e, sieci bezprzewodowe charakteryzuj� si� pewnymi w�a�ciwo�ciami, kt�rych sieci przewodowe dostarczy� nic potrafi�. Odpowiednio wykorzystywane, mog� by� bardzo efektywne.